Schaakvereniging Nunspeet

Senioren | Junioren | Extern
VDC | Veldhuis Keizer Garantiemakelaars | Vedder | Osinga | Rabobank | Kale Optiek | Van den Pol
This week in Chess | Position search | Chess today | Chessbase | Chessnet | Chessclub
subglobal4 link | subglobal4 link | subglobal4 link | subglobal4 link | subglobal4 link | subglobal4 link | subglobal4 link
subglobal5 link | subglobal5 link | subglobal5 link | subglobal5 link | subglobal5 link | subglobal5 link | subglobal5 link
subglobal6 link | subglobal6 link | subglobal6 link | subglobal6 link | subglobal6 link | subglobal6 link | subglobal6 link
subglobal7 link | subglobal7 link | subglobal7 link | subglobal7 link | subglobal7 link | subglobal7 link | subglobal7 link
subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link | subglobal8 link

Jeugdpagina


Welkom op de GGroeppagina van Schaakvereniging Nunspeet


De GGroep is binnen de Nunspeetse jeugd een buitenbeentje, de lessen hebben uiteraard een gevorderd karakter maar bevatten ook extra diepgang: Er wordt niet alleen naar taktische stellingen gekeken maar ook naar strategie, plan en inzicht.
Deze pagina wordt tevens gebruikt als communicatie- middel met de desbetreffende jeugdspelers.
Op deze pagina ziet u dus hoe de GGroepjeugd zich beweegt op het op het schaakbord.

Opdracht: strategie - 26 mei

Strategie.
wat is het plan van zwart?Wat tactiek is, is iedereen wel duidelijk in het schaakspel. Maar strategie ligt net iets lastiger. Dat is ook niet onlogisch: heeft tactiek meer te maken met (ultra) korte termijn planning, strategie gaat over beslissingen met een lange termijn effect. Strategie is een bepaling uit mogelijkheden op een hoger plan (op hoofdlijnen). Strategie is het beplanen van de weg om tot een doel te komen. In het schaken kan dit uiteraard ook een subdoel zijn (niet perse mat zetten).
In de hiernaast afgebeelde stelling heeft wit twee logische voortzettingen. Om niet in materiaal achter te komen moet het paard op e5 geslagen worden. De vraag is uiteraard hoe?
a) wit speelt 1. Lxe5+
b) wit speelt 1. dxe5
Bij strategie gaat het dus om de lange termijn! Wat is het effect van de zet op de lange termijn voor de wit speler (maar uiteraard ook bezien voor beide kanten).

Ps: uiteraard kun je een computer gebruiken om problemen op te lossen, maar het is dan nog maar de vraag of je er ook wat van leert. Trouwens: computers zijn niet heel erg goed in het maken van strategisch juiste beslissingen!

Opdracht plannen Plannen deel 3.
wat is het plan van zwart?Nogmaals een plan, dit keer voor zwart en dit keer op gevoel. Het is niet te complex. Doel is om zonder zwaar in combinaties verzeild te raken het beste plan te vinden; inderdaad een vorm van intuitief plannen dus. Zwart is aan zet, wat is het plan? Om het nog eenvoudiger te maken geven we twee keuzes:
a) zwart speelt 1. Txh2 (zwart neemt een steunpunt weg)
b) zwart speelt 1. Pxc4 (zwart pakt een dubbelpion)

Uitwerking plannen - deel 3 De witte pion op c4 is wellicht niet het sterkste maar het nemen van deze pion met het paard levert wit een hoop hoofdbrekens op! Na het slaan dreigt een problematisch schaak op a3 waarna het spel eigenlijk meteen uit is. Wit heeft geen zinnige verdediging 2. Kc1 lijkt nog het beste maar ook dan is het verlies groot na 2. …, Txh2 (ook deze pion valt ten prooi aan zwart, maar dan een zet later)!

De oefening was niet al te moeilijk en werd door de meesten probleemloos op opgelost.



Opdracht plannen Plannen deel 2.
wat is het plan van wit?De vorige stelling (zie hieronder) was duidelijk te complex, daarom iets simpelers. Wit is aan zet, wat is het plan? Om het nog eenvoudiger te maken geven we drie keuzes:
a) wit speelt 1. d4
b) wit speelt 1. Ld4
c) wit speelt 1. f4

Alle zetten hebben een beetje hetzelfde karakter, maar een daarvan is duidelijk beter, welke zet is dat en waarom? Uiteraard is het bij het maken van een plan (ook al is het een plan om de volgende zet te doen) enorm belangrijk te zien wat je tegenstander kan doen als tegenactie, als tegenwerping van jouw plan. Wie geen rekening houdt met zijn tegenstander zal zelden een partij winnen.

Plannen is in elk opzicht belangrijk, ook in het schaakspel. Wie geen plan maakt komt ook maar zelden uit waar hij wil zijn. Een plan is een route om een doel te bereiken (een zgn. routemap). beste voortzetting zwartEen plan hoeft niet direct hoog gegrepen te zijn (iets als hoe zet ik mat vanaf de beginstand), dergelijke plannen falen toch meestal. Een plan kan iets eenvoudigs zijn, bijvoorbeeld: hoe verzwak ik de stelling van mijn tegenstander, hoe krijg ik een goede pionnenstructuur, hoe bezet ik een sterk veld, hoe blokkeer ik de open lijn van mijn tegenstander, etc..
Zonder plan wordt het vaak doelloos schuiven en gaat de partij vanzelf verloren, of wordt er door een blunder van de tegenstander gewonnen. Uiteraard wil het hebben van een plan niet zeggen dat er ook gewonnen wordt, je moet het natuurlijk wel goed uitwerken en, je tegenstander zit natuurlijk ook niet stil, die zal vast niet meewerken aan jouw plannen en heeft, als het goed is, zijn eigen plan!
Een plan heeft te maken met strategie, een methode om tot een doel te komen. Kies het juiste doel, bepaal het plan en kijk ook wat je tegenstander kan doen!
Hiernaast zie je een voorbeeld, wat zou het plan zijn van wit? Zwart is echter aan zet, wat zou zwart doen om dat plan te doorkruizen? De opdracht lijkt moeilijk maar als je wits plan ziet, vind je zwarts plan ook!

Uitwerking plannen De eerste stelling: een plan uitzoeken, dit keer met explicite keuze mogelijkheden. Het bleek goed te doen! Iedereen zag dat b (Ld4) de beste keuze was. Immers op het logische d4 krijgt de zwarte loper opeens weer ruimte en op f4 verzwakt wit zijn koningstelling en kan zwart zelf d4 spelen waarna zijn loper bevrijd wordt en met Dd5 dreigingen gaat uitoefenen. Daarom Ld4!, er gaan niet direct grote dreigingen van uit maar het houdt de zwarte loper zwak alsmede de zwarte pionnenstelling.

De tweede stelling bleek iets te lastig. Het plan van wit had gelukkig iedereen direct in de gaten: de witte koning moet de zwarte h-pion ophalen. Inderdaad, als wit het lukt de pion te verschalken dan is het een koud kunstje om te winnen (immers zwart moet dan op twee vleugels promotie tegengaan).

Nu, als het plan van wit bekend is, is het plan van zwart logisch. Ook dit vonden de meesten, maar hoe uit te voeren? Het plan van zwart bestaat uit het voorkomen van wits plannen. De zet die daarvoor moet geschieden is ietwat contra intuïtief, een offer: 1. ..., f6! Wit heeft weinig keus en neemt de pion, maar daarmee heeft zwart het veld f7 voor zijn paard (2. exf6, Pe8) waarmee de h-pion verdedigd wordt.
Zwarts spel is nog niet simpel, zo bleek uit het evaluatie: de witte loper mag niet op a7 of b8 komen, de witte koning mag niet op binnendringen op b6 en ook a6 is onder omstandigheden pijnlijk.
Zwart heeft niet veel zetten en kan met zijn paard laveren naar e8, f7, h6 en h8 (als de koming de h-lijn nadert). Lukt het zwart al zijn pionnen op de 5de rij te krijgen en de witte koning daar onder, dan is de koning afgesloten en is remise een simpel feit.
De witte pion op f6 kon, zoals opgemerkt werd weleens eerder een nadeel dan een voordeel zijn: wellicht worden zwarts taken nog lastiger als wit 3. f7!? speelt en zijn loper op f6 positioneert.



Opdracht inzicht versimpeld beste voortzetting witDe onderstaande opdrachten waren iets te moeilijk, vandaar een nieuwe opdracht. Weer betreft het inzicht. Inzicht met betrekking tot wits mogelijkheden en (uiteraard) zwarts mogelijkheden. Wit is aan zet, wat is zijn beste voorzetting?
Opervlakkig gezien lijkt er weinig aan de hand (wit staat een pion voor), maar wie dieper kijkt, kijkt met een blik van wat er in wezen aan de hand is komt met een fraaie voortzetting voor wit.

Uitwerking inzicht Deze stelling werd beter "ontvangen" dan de onderstaande stellingen. Na een kleine vijf minuten puzzelen zag Henco de mogelijkheden van wit en moeilijkheden van zwart. Zwart heeft een probleem: zijn koning is slecht verdedigd. Wit kan hier op een fraaie manier van gebruik maken door: 1. Pe6! (er dreigt mat in één). Als zwart antwoord (en veel anders is er trouwens ook niet) met 1. ..., fxe6, dan volgt er 2. dxe6 en wit dreigt 3. Df7+, Kh8; 4. Df8#. Aan de matdreiging kan zwart nog wel iets doen, maar er hangt zwart nog een dreiging boven het hoofd, namelijk de promotie van de e-pion. Zwart is niet in staat beide dreigingen te pareren.
Let wel: zwart heeft zelf geen mogelijkheden op een tegen aanval: Pe2+ wordt simpelweg beantwoord met Kg2.


Opdracht inzicht beste voortzetting zwartWellicht is inzicht wel het meest belangrijke in het schaakspel. Inzicht is iest wat je gaande weg aanleert door ervaring. Inzicht geeft je de mogelijkheid om op een globaal en abstract nivo naar het spel te kijken. Niet iedereen is daar even goed, maar iedereen kan het leren!
Er staan twee voorbeelden afgebeeld die met inzicht te maken hebben. De eerste is relatief simpel (een partijstelling van Marks tegen Mortesen), de tweede, een recent voorbeeld uit een snelschaakpartij tussen de twee toppers Kramnik en Anand, is een stuk complexer. Voor beide stellingen geldt: zwart is aan zet, wat is de beste voortzetting?beste voortzetting zwart
Let op: bij inzichtoefeningen kun je natuurlijk zetten proberen en zo tot een oplossing proberen te komen (wellicht lukt dat in de eerste stelling nog net) maar je moet in iedergeval ook bekijken wat er in wezen aan de hand is: kijk met een helicopterblik .

Uitwerking inzicht De eerste stelling werd redelijk goed opgelost, Hendri zag al snel in waar het probleem lag voor wit en waar de zwarte mogelijkheden lagen. Als je kijkt naar de witte koningstelling valt op dat er gaten zijn, dat verdedigers afzijdig staan opgesteld en dat zwart vrij gemakkelijk versterking kan laten aanrukken. Zwart maakt hier optimaal gebruik van en kan snel mat geven.

Als je oppervlakkig naar de tweede stelling kijkt denk je dat wit nog niet zo slecht staat: er valt een stuk te slaan met schaak en promotie is nabij! Maar kijk ook eens naar de witte koning: het zwaar gechut van zwart staat op die koning gericht en wie gaat de eenzame koning een handje helpen? Anderzijds, wie gaat de zwarte koning belagen?
De tweede opdracht was te complex, maar misschien lukt het met de bovenbeschreven tekst wel!

logo Over SVN | Site Map | Privacy Policy | Contact | © 2020 Schaakvereniging Nunspeet